Laminat nədir, quruluşu və növləri?

Laminat parket - yüksək sıxlıqlı ağac liflərinin preslənməsi yolu ilə (HDF lövhələr) hazırlanır. Onun üzəri dekorativ kağızla örtülür və şəffaf qoruyucu qat (korund örtük) ilə möhkəmləndirilir. Bu qat sayəsində döşəmə örtüyü estetik görünür. Üstəlik sürtülməyə, ləkəyə və orta dərəcədə nəmə qarşı davamlı olur.

Laminat parketin yaranma tarixi

· 1977: Dünyada ilk laminat döşəmə İsveçrədə (PERGO markası) yaranmışdır.

· 1980: Laminat parket yeni bir məhsul olaraq bazara təqdim olundu.

· 1985-ci illərin sonu: Keyfiyyət və forma baxımından təkmilləşdirildi, döşəmə örtükləri arasında populyarlıq qazandı.

· 1990-cı illərdən etibarən: Avropa ölkələrində geniş yayılaraq evlərdə, ofislərdə və ictimai məkanlarda istifadə olunmağa başladı.

· Sonrakı dövr: Laminat parket istehsalı üçün beynəlxalq standartlar (məsələn, EN 13329:2000) qəbul edildi. Bu, məhsulun keyfiyyətini daha da artırdı.

· Bu gün: Laminat parket dünyanın ən populyar döşəmə örtüklərindən biridir. Həm ev, həm də ictimai məkanlarda istifadə olunur.

Niyə laminat parket sürətlə yayıldı?

· Münasib qiymət: Təbii parketdən ucuz idi.

· Asan quraşdırma: Kilid sistemi ilə sürətli döşənirdi.

· Estetik görünüş: Təbii ağac və daş naxışlarını imitasiya edirdi.

· Dayanıqlılıq: Sürtülməyə və orta dərəcədə nəmə davamlı idi.

Laminat parketin quruluşu və növləri

Laminat parket dörd əsas təbəqədən ibarətdir:

Alt təbəqə (balans təbəqə): Rütubətin qarşısını alır və döşəmənin sabitliyini təmin edir. Orta təbəqə (HDF lövhə): Əsas dayanıqlılığı verən preslənmiş ağac liflərindən ibarətdir. Dekorativ təbəqə: Ağac və ya daş naxışlı, xususi tərkibli kağızdır. Bu kağızı melamində isladırlar. Nəticədə suya qarşı davamlı olur. Dekorativ təbəqə estetik görünüş yaradır. Üst qoruyucu təbəqə: Korunt örtükdən ibarətdir, sürtülməyə və zədələnməyə qarşı davamlıdır. Örtüyün qalınlığından asılı olaraq sürtülməyə qarşı müqavimət gücünə görə laminat parketlər: -31ci sinif(class 31) - Ev və az hərəkətli ofislər üçün nəzərdə tutulur. AC sinfinə ekvivalenti- AC3.

-32ci sinif(class 32) - Evdə çox istifadə olunan otaqlar üçün ən yaxşı seçimdir. Orta hərəkətli ofislər üçün uyğundur. AC sinfinə ekvivalenti; AC4-yəni güclü aşınmaya və sürtülməyə davamlıdır.

• 33cu sinif(class 33) - çox yüksək istifadə və yüksək hərəkətli ofislər üçün nəzərdə tutulub. Restoran, kafe, otel, mağaza kimi ticarət obyektlərində istifadə oluna bilər. Ev üçün də uyğundur, amma adətən belə yüksək müqavimət ev üçün tələb olunmur. AC sinfinə ekvivalenti: AC5-yəni çox güclü aşınma müqavimətinə malikdir.

• 34cü sinif(class 34) - Ən yüksək müqavimətə malikdır və sənaye obyektləri üçün uyğundur. Sərgi salonları, hava limanlarında istifadə oluna bilər. Ev üçün demək olar ki, lazım deyil, çünki həddindən artıq davamlıdır.

Laminat parketin növləri əsasən dizaynına, səth örtüyünə və dayanıqlılıq sinifinə, qalınlığına görə fərqlənirdirilir.

Laminat növlərinin əsas kateqoriyaları

1. Səth örtüyünə görə

   Parlaq laminat: Laklı səthə malikdir, təbii ağaca çox oxşayır. 

   Mat görünümlü laminat: Parıltısız, daha təbii görünüşlüdür. İstifadə zamanı izlər az görünür.

   Yağlı ağac effekti: parlaq deyil, daha sadə görünüşlüdür.

2. Dizayn və naxışına görə

· Sadə ağac görünüşlü laminat: Ən çox yayılmış növdür, klassik interyerlərə uyğundur.

· Chevron (ox formasında) laminat: Daha dekorativ və modern üslublu məkanlar üçün seçilir.

· Cinağı naxışlı laminat: Parket üslubunu imitasiya edir, estetik görünüş yaradır.

3. Qalınlığına görə

    Laminat parket əsasən 7mm, 8mm, 9mm, 10mm, 12mm,14mm qalınlığında olur. 

4. Dayanıqlılıq sinifinə görə (AC sinifləri)

    Ev üçün AC2–AC3, ofis və ictimai yerlər üçün isə AC4–AC5 laminatlar daha uyğundur.

Laminat seçərkən diqqət edilməli əsas məqamlar

1. Ekoloji və sağlamlıq göstəriciləri

· Formaldehid və VOC səviyyəsi: Bəzi laminatlarda uçucu üzvi maddələr ola bilər. Bu isə qapalı mühitin hava keyfiyyətinə mənfi təsir göstərir. Fermoldehid emissiyası E0 və ya E1 olan laminatlar seçilməlidir.

· Uşaqlar və həssas şəxslər üçün: Ekoloji sertifikatlı laminat seçilməlidir.

2. Dayanıqlılıq sinifi (AC)

· AC2–AC3: Ev şəraiti üçün (yataq otağı, qonaq otağı, dəhliz).

· AC4–AC5: Ofis, mağaza, restoran və otellər üçün.

· AC6: Çox intensiv istifadə olunan sənaye və ictimai məkanlar üçün.

3. Suya davamlılıq

· Mətbəx və dəhliz: Suya davamlı laminat seçilməlidir.

· Adi otaqlar: Standart laminat kifayət edir, amma uzunmüddətli su təmasından qorunmalıdır.

4. Dizayn və rəng

· Dekorativ uyğunluq: Laminat parket müxtəlif rəng və naxışlarda olur, interyer üslubuna uyğun seçim vacibdir.

· Parlaq və ya mat səth: İstifadə məqsədinə görə seçilməlidir. Parlaq səth daha estetik, mat səth isə daha praktikdir.

5. Quraşdırma və texniki xidmət

· Kilid sistemi: Asan montaj üçün “click” sistemi olan laminatlar seçilməlidir.

· Təmizlik: Laminat parket asan təmizlənir, lakin güclü kimyəvi maddələrdən uzaq tutulmalıdır.

Laminat parketin döşənməsi düzgün aparıldıqda həm uzunömürlü, həm də estetik nəticə verir. Bu proses bir neçə mərhələdən ibarətdir və hər mərhələdə diqqət edilməli məqamlar var.

Laminat parketin döşənmə mərhələləri

1. Hazırlıq

· Zəminin yoxlanması: Döşəmə tam düz, quru və təmiz olmalıdır. Çatlar və boşluqlar varsa, əvvəlcə düzəldilməlidir.

· Altlıq seçimi: Laminatın altına xüsusi izolyasiya qat (underlay) qoyulur. Bu qat həm istiliyi saxlayır, həm də səs-küyü azaldır.

· İsitmə sistemi varsa: Döşəməaltı isitmə ilə uyğun laminat seçilməlidir.

2. Laminatın uyğunlaşdırılması

· Laminat paketləri döşənəcək otaqda 24–48 saat saxlanmalıdır ki, otağın temperatur və rütubətinə uyğunlaşsın.

3. Döşəmə istiqaməti

· Laminat adətən işıq düşən istiqamətdə döşənir ki, birləşmələr az görünsün.

4. Döşənmə prosesi

· Kilid sistemi: Laminat lövhələr “click” sistemi ilə bir-birinə keçirilir.

· Divardan məsafə: Laminat ilə divar arasında təxminən 8–10 mm boşluq saxlanmalıdır. Bu boşluq laminatın istilik və rütubətə görə genişlənməsinə imkan verir.

· Sıraların dəyişməsi: Hər yeni sıranın başlanğıcı əvvəlki sıradan fərqli uzunluqda olmalıdır ki, birləşmələr üst-üstə düşməsin.

5. Son tamamlamalar

· Döşəmə bitdikdən sonra boşluqlar plintus (döşəmə haşiyəsi) ilə örtülür.

· Laminat döşənməsindən sonra otaq dərhal istifadə edilə bilər.

Laminat parketin döşəməaltı isitmə sistemi ilə də istifadəsi mümkündür, amma düzgün seçim və quraşdırma çox vacibdir.

Əsas məqamlar

1. Laminatın uyğunluğu

· Laminat parketlərin hamısı döşəməaltı isitmə üçün uyğun deyil.

· İstifadə olunan laminat “floor heating compatible” və ya “underfloor heating” işarəsi ilə olmalıdır.

2. İsitmə sistemi növü

· Su əsaslı isitmə sistemi: Laminat üçün daha uyğundur, çünki istilik bərabər paylanır.

· Elektrik əsaslı isitmə sistemi: İstilik çox sürətli yüksələ bilər, laminatın zədələnməməsi üçün temperatur məhdudiyyətlərinə riayət edilməlidir.

3. Temperatur məhdudiyyəti

· Laminat parket üçün döşəmə səthinin temperaturu 27°C-dən yuxarı olmamalıdır.

· Daha yüksək temperatur laminatın deformasiyası və ömrünün qısalmasına səbəb ola bilər.

4. Döşəməaltı qat

· Laminatın altına xüsusi istilik keçirən altlıq (underlay) qoyulmalıdır.

· Bu qat həm istiliyi bərabər paylayır, həm də laminatı rütubətdən qoruyur.

5. Quraşdırma qaydaları

· Laminat döşənməzdən əvvəl isitmə sistemi sınaqdan keçirilməlidir.

· Döşəməaltı isitmə sistemi yavaş-yavaş işə salınmalı, temperatur birdən-birə artırılmamalıdır.

Yekun: Laminat parket döşəməaltı isitmə sistemi ilə istifadə oluna bilər. Amma yalnız uyğun sertifikatlı laminat seçilməli, temperatur 27°C-dən yuxarı qaldırılmamalı və xüsusi altlıqdan istifadə edilməlidir.

Gəlin laminat və parketi daha da ətraflı müqayisə edək. Yalnız üstünlüklər və çatışmazlıqlar deyil, həm də istifadə sahələri, uzunömürlülük, estetik dəyər və texniki qulluq baxımından.

Laminat parket

Üstünlükləri · Qiymət: Təbii parketdən xeyli ucuzdur, büdcəyə uyğun seçimdir.

· Çeşid bolluğu: İstənilən rəng, naxış və tekstura mövcuddur - ağac, daş effekti.

· Asan quraşdırma: “Click” kilid sistemi ilə ustasız da döşəmək mümkündür.

· Təmizlik: Sadə nəm əski ilə silmək kifayətdir, xüsusi qulluq tələb etmir.

· Ekoloji uyğunluq: Sertifikatlı məhsullar sağlamlıq üçün təhlükəsizdir.

Çatışmazlıqları · Suya həssaslıq: Uzunmüddətli su təmasında şişə bilər.(Suya davamlı növləri mövcüddur)

· Mexaniki zədələr: İti alətlər və çox ağır əşyalar iz buraxa bilər.

· Təbii hissin olmaması: Parket qədər isti və orijinal görünüş vermir.

· Yenilənə bilmir: Zədələnmiş laminat dəyişdirilməlidir, cilalama mümkün deyil.

Təbii parket

Üstünlükləri · Təbii material: Tam ağacdan hazırlanır, sağlamlıq və ekoloji baxımdan üstün.

· Uzunömürlü: Düzgün qulluqla 30-50 il istifadə edilə bilər.

· Estetik dəyər: Təbii ağac teksturası, isti və prestijli görünüş.

· Yenilənə bilir: Cilalanaraq və laklanaraq yenidən istifadə oluna bilər.

· Dəyər artırır: Evə əlavə estetik və maddi dəyər qatır.

Çatışmazlıqları · Bahalıdır: Laminatdan xeyli qiymətlidir.

· Quraşdırma çətindir: Peşəkar ustalıq tələb edir.

· Nəmə həssasdır: Su və rütubətə qarşı xüsusi qoruma lazımdır.

· Daimi qulluq: Müəyyən müddətdən bir cilalama və laklama tələb edir.

Yekun nəticə

· Laminat parket - büdcəyə uyğun, praktik və estetik seçimdir. Quraşdırması asandır, amma uzunömürlü deyil və suya qarşı həssasdır.

· Təbii parket - bahalı, lakin uzunömürlü və prestijli seçimdir. Təbii ağac hissi verir, yenilənə bilir, amma daim qulluq tələb edir.

Əgər məqsədiniz praktik və münasib qiymətli döşəmədirsə - laminat parket seçin. Uzunömürlü, prestijli və təbii görünüş istəyirsinizsə - parket daha uyğundur.